سلمى سمر دملوجى (مترجم: مرواريد)

25

ساختمان حرم نبوى (مدينه منوره) (فارسى)

منبر به بلنداى آدمى يا اندكى فزون‌تر است و پنج وجب وسعت دارد . طول آن پنج گام و پلّه‌هايش هشت‌تاست . درازاى مسجد 196 و پهناى آن 126 قدم است ، 290 ستون تراشيده از سنگ دارد كه بدون طاق ، به سقف مسجد پيوسته است . در پى آتش‌سوزى گسترده‌اى كه رمضان سال 654 ه . ( 1256 م ) مسجد را در كام كشيد و همه چيز را سوزاند ، مستعصم ، خليفهء عبّاسى ، به سال 655 ه . ( 1257 م ) به بازسازى آن پرداخت ، امّا به دليل يورش تاتاران و چيرگى ايشان بر بغداد ، توفيق به پايان رساندن آن را نيافت . » مسجد در عصر مملوكيان شاهان مملوكى مصر نيز ، چندى به نوسازى و ترميم مسجد نبوى همّت گماردند و از جمله ، سقف مسجد و منبر را بازسازى كردند . اتاقكى كه در گرداگرد حجرهء مطهر پيامبر صلى الله عليه و آله و خانهء حضرت فاطمه عليها السلام بنا شد ، از مهم‌ترين اقداماتى بود كه در سال 668 ه . ( 1269 م ) به دست ظاهر بيبرس به انجام رسيد . به سال 678 ه . ( 1279 م ) و در عصر ناصرالدين محمد بن قلاوون ، براى نخستين بار بر بارگاه شريف نبوى ، گنبدى بنا شد كه سمهودى آن را چنين توصيف مىكند : « پايهء آن چهارگوش است و بالاى آن شش‌گوشى چوبى . گنبد بر فراز چند ستون برپاست و در آن ورقهاى سرب به‌كار رفته است . پنجره‌اى در آن فراهم آمده كه به سقف زيرين مسجد اشراف دارد . » در اين سال همچنين ، در خارج از فضاى مسجد و در كنار باب‌السلام ، وضوخانه‌اى ساخته شد . از نوسازيهاى اين دوران ، بازسازى چهارمين مناره‌اى است كه در زمان